نخستین گام‌های ورود بخش‌خصوصی به زیرساخت‌های ایران

زیرساخت‌های مناسب از اصلی‌ترین مولفه‌ها برای توسعه اقتصادی کشورها است. در این رابطه برخی بر این باورند که سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها تنها وظیفه دولت‌ها است. اما به عقیده کارشناسان ورود بخش‌خصوصی به این حوزه می‌تواند با افزایش کارآیی و بهره‌وری همراه باشد.

در واقع دولت‌ها می‌توانند با ایجاد انگیزه در بخش‌هایی که تمایل به سرمایه‌گذاری در آنها اندک است، مشارکت بخش‌خصوصی در سرمایه‌گذاری در‌ آنها را افزایش دهند. در این راستا، «بانک جهانی» در تازه‌ترین گزارش خود وضعیت مشارکت بخش‌خصوصی در سرمایه‌گذاری زیرساخت‌ها را در سطح جهان مورد بررسی قرار داده است. به گزارش این نهاد در سال 2016 حجم مشارکت بخش‌خصوصی در سرمایه‌گذاری زیرساخت‌ها در بسیاری از کشورها افزایش یافته است، گرچه برخی کشورها نیز با روند نزولی در این مشارکت مواجه شده‌اند. بر این اساس «بانک جهانی» در تمجید از عملکرد ایران در این حوزه، از نخستین سرمایه‌گذاری در پروژه‌های بخش حمل‌ونقل به ثبت رسیده طی 10 سال‌گذشته در سامانه داده‌ای این نهاد خبر داده است. در واقع این پروژه مربوط به توسعه بندر چابهار است که ارزش سرمایه‌گذاری آن به 235 میلیون دلار می‌رسد. «دنیای اقتصاد» با استناد به گزارش «بانک جهانی»‌، برخی آمار و ارقام مربوط به سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی کشورها در زیرساخت‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهد.

مخابرات؛ غول جذب سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی در ایران

«بانک جهانی» براساس آمارهای «پایگاه‌ داده‌ای سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی در زیرساخت‌ها»، وضعیت سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی کشورها در زیرساخت‌ها را مورد بررسی قرار داده است. براساس گزارش این نهاد، ایران طی 10 سال گذشته اولین سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی در زیرساخت‌ بنادر را به‌ثبت رساند. براساس آمارهای این پایگاه‌ داده‌ای، ایران از سال 1990 تا 2016 تعداد 11 پروژه سرمایه‌گذاری زیرساختی که توسط بخش‌خصوصی سرمایه‌گذاری شده باشد، به ثبت رسانده است، سرمایه‌گذاری‌هایی که در سه بخش صنعت برق (4 پروژه به ارزش 808 میلیون دلار)، ارتباطات (6 پروژه به ارزش 1/ 4 میلیارد دلار) و حمل‌ونقل (یک پروژه به ارزش 235 میلیون دلار) صورت گرفته و در مجموع ارزشی بالغ بر 2/ 5 میلیارد دلار دارد. همچنین براساس این آمارها، بخش زیرساخت‌ مخابراتی اصلی‌ترین میزبان سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی طی سال‌های اخیر در ایران بوده است. بر این اساس از سال 1990، اصلی‌ترین پروژه‌های زیرساختی ایران که توسط بخش‌خصوصی تامین مالی شده‌اند عبارتند از «ام‌تی‌ان ایرانسل» با سرمایه‌گذاری 4/ 3 میلیارد دلاری، «نیروگاه خورشیدی/ سی‌سی‌ان‌جی یزد» با سرمایه‌گذاری 475 میلیون دلاری، «نیروگاه برق اصفهان» با سرمایه‌گذاری 380 میلیون دلاری، «شرکت مخابرات ایران» با سرمایه‌گذاری 370 میلیون دلاری، «نیروگاه برق بوشهر» با سرمایه‌گذاری 270 میلیون دلاری، «توسعه بندر چابهار» با سرمایه‌گذاری 235 میلیون دلاری، «تالیا» با سرمایه‌گذاری 200 میلیون دلاری، «شبکه تلفن همراه اصفهان» با سرمایه‌گذاری 163 میلیون دلاری و «شبکه تلفن همراه منطقه آزاد کیش» با سرمایه‌گذاری 10 میلیون دلاری.

5 کشور رکورددار

به گزارش «بانک‌جهانی»، پنج کشوری که بیشترین حجم سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی در زیرساخت‌ها را در سال 2016 داشته‌اند، عبارتند از‌ برزیل (2/ 15 میلیارد دلار)، چین (4/ 11 میلیارد دلار)، کلمبیا (1/ 10 میلیارد دلار)، اندونزی (9/ 6 میلیارد دلار) و فیلیپین (4/ 5 میلیارد دلار). در واقع بخش‌خصوصی در این پنج کشور در مجموع سرمایه‌گذاری 1/ 49 میلیارد دلاری را به ثبت رسانده است. براساس این گزارش، در سال 2016 سه بخش انرژی (با 162 پروژه به ارزش 8/ 43 میلیارد دلار)، حمل‌ونقل (با 53 پروژه به ارزش 7/ 25 میلیارد دلار) و آب‌وفاضلاب (با 27 پروژه به ارزش 9/ 1 میلیارد دلار) بیشترین میزان جذب سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی در زیرساخت‌ها را داشته‌اند. همچنین در سطح جهانی، حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر یکی از جذاب‌ترین بخش‌ها برای سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی محسوب می‌شود. به گزارش این نهاد، در سال 2016، چهل‌وسه کشور توانستند حداقل یک پروژه که توسط بخش‌خصوصی سرمایه‌گذاری شده باشد در «پایگاه داده‌ای سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی در زیرساخت‌ها» به ثبت برسانند که ایران یکی از آنها است. اصلی‌ترین منبعی که بخش‌خصوصی در تامین مالی سرمایه‌گذاری زیرساخت‌ها از آنها استفاده کرده، «بدهی» بوده است که براساس آمارهای سال 2015 سهم آن به 67 درصد از کل منابع تامین مالی رسیده است.

دبیرخانه :
ایمیل: info@kishinvex.com
نشانی: تهران، میدان آرژانتین، بلوار بیهقی، خیابان چهاردهم شرقی، پلاک 17، طبقه دوم
تلفکس: 88179790
دفتر کیش: جزیره کیش، خیابان خیام، مجتمع سارینا 1، طبقه دوم، واحد 203